تغذیه‌درمانی در سیستیک فیبروزیس

تغذیه‌درمانی در سیستیک فیبروزیس | بهترین متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان

اهمیت تغذیه‌درمانی در سیستیک فیبروزیس

تغذیه‌درمانی در سیستیک فیبروزیس  : سیستیک فیبروزیس (CF) بیماری پیچیده‎ای است که به فرم اتوزومال مغلوب به ارث می‎رسد.  در گذشته CF یک بیماری کودکان در نظر گرفته می‎شد، اما تعداد بیماران زنده مانده یا تشخیص داده شده در 18 سالگی یا سنین بالاتر حدود 42 درصد است. طول عمر این بیماران به دلیل پیشرفت‎های علمی و بهتر شدن پروتکل‎های درمانی و تشخیصی و تغذیه به طور چشمگیری افزایش یافته است.  به‌طوری که امروزه سن متوسط بیماران 37 سال است. بسیاری از زنان CF نوزادان سالم به دنیا می‎آورند و بعضی از آنها برای نوزادان غیر مبتلای خود تغذیه با شیرمادر را انتخاب می‎کنند.

تغذیه درمانی پزشکی در سیستیک فیبروزیس

نیازها و مراقبت تغذیه‎ای باید به صورت فردی برای هر بیمار تعیین شود. باید تغذیه درمانی پزشکی با سایر درمان‎ها نظیر داروهای مختلف و درمان‎های فیزیکی قفسه سینه هماهنگ شود.

اهداف مراقبت تغذیه‎ای در CF: کنترل سوء‎هضم و سوء‎جذب، تأمین مواد مغذی کافی، پیشبرد رشد مناسب یا حفظ وزن برای قد کودکان، حمایت عملکردی ریوی، و پیشگیری از کمبود تغذیه‎ای هستند. افرادی که به خصوص در معرض خطر بالا هستند شامل نوزادان، کودکان، نوجوانان، زنان حامله یا شیرده می‌باشند، حتی زمانی که از نظر پزشکی در شرایط پایداری هستند، این گروه باید ارزیابی تغذیه‎ای داشته باشند.

سوء‎هضم و سوء‎جذب، همانند پیشرفت عوارض بیماری، تأمین نیازهای تغذیه‎ای را مشکل می‎سازد. عوامل کاهش دهنده دریافت کافی و حفظ مواد مغذی شامل: دیس‌پنه، سرفه و تهوع ایجاد شده با سرفه، ناراحتی گوارشی، بی‎اشتهایی در طول دوره‎های عفونت و گلوکزاوری می باشند. دریافت ناکافی مواد مغذی منجر به عقب‎ماندگی رشد و دشواری حفظ وزن مطلوب برای قد می گردد و این لطمات از جمله مشکلات رایج در این بیماری هستند.

شیرخواران CF، اغلب نارسایی رشد بروز می‎دهند. با درمان، رشد به طور عمومی ارتقا می‎یابد. هنگامی که دریافت مواد مغذی و انرژی کافی باشد، رشد مناسب برای سن به دست می‎آید.

با پیشرفت بیماری ریوی، سرعت رشد در کودکان ممکن است کاهش یابد. با این حال وضعیت تغذیه‎ای بهبود یافته به عنوان فاکتور افزایش دهنده بقا پیشنهاد می‎شود.

 عوارض

به هم چسبندگی راجعه روده‎ای، گاهی در کودکان و بالغین اتفاق می‎افتد. پیشگیری از آن شامل مایعات کافی، فیبر غذایی، تمرین منظم، اضافه کردن نرم کننده‎های مدفوع و ملین در این بیماران می‎باشد.

نیازهای تغذیه‎ای درشت‎ مغذی‎ ها

نیازهای انرژی از فردی به فرد دیگر، در طول دوره زندگی بر اساس جنس، سن، متابولیسم پایه، فعالیت فیزیکی، عفونت تنفسی، شدت بیماری ریوی و شدت سوء‎جذب، تفاوت‎های زیادی دارد.

بیماران CF نباید به کاهش سطوح فعالیت تشویق شوند، بلکه باید انرژی دریافتی را افزایش دهند.

هنگامی که نیازهای انرژی به طور کافی تأمین شود، افراد CF عموماً می‎توانند نیازهای پروتئینی‎شان را برآورد کنند. پروتئین حداقل 20-15 درصد کل کالری مصرف شود و برای اشخاص، بر اساس جنس، سن و قد توصیه می‎شود.

چربی دریافتی باید 40-35 درصد و یا بیشتر از کل کالری را بر حسب تحمل تشکیل دهد. چربی رژیمی به تأمین انرژی مورد نیاز، چربی‎های ضروری مثل لینولئیک اسید و لینولنیک اسید و ویتامین‎های محلول در چربی کمک می‎کند. علاوه بر این، چربی حجم غذای مورد نیاز برای تأمین انرژی مورد نیاز را محدود و دلپذیری غذا را بهتر می‎کند.

کمبود اسیدهای چرب ضروری ممکن است دیده شود، حتی در بین افرادی که جهت کنترل سوء‎جذب، با آنزیم‎های پانکراسی کافی درمان می‎شوند. اگرچه نشانه‎های بالینی کمبود اسیدهای چرب ضروری نادر

است، سطوح چربی خون و بافت ممکن است غیرطبیعی باشد.  به علاوه، بیماران در معرض خطر، نیازمند تشویق دریافت منابع اسیدهای چرب ضروری مثل کانولا، بذرکتان، دانه سویا، روغن ذرت یا ماهی به عنوان بخشی از دریافت چربی روزانه‎شان هستند.

با پیشرفت بیماری، ممکن است نیاز به تغییر کربوهیدرات دریافتی باشد. عدم تحمل به لاکتوز ممکن است دیده شود و درگیری اندوکرین پانکراس نیازمند به تعدیل کربوهیدرات می‎باشد.

تغذیه‌درمانی در سیستیک فیبروزیس | بهترین متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان

ویتامین‎ ها و مواد معدنی

به نظر می‎رسد در بیماران CF که با آنزیم‌های پانکراسی مکمل‌یاری می‌شوند، جذب ویتامین‎های محلول در آب نظیر ویتامین C و گروه B نرمال باشد. در شرایط نرمال، نیازها معمولاً می‎تواند با مکمل یاری مولتی‎ویتامین‎مینرال استاندارد مناسب برای سن، تأمین شود با این حال پایش تفاوت‎های فردی مهم است.

حتی با مکمل یاری آنزیم پانکراسی، به نظر می‎رسد جذب ویتامین‎های محلول در چربی بیماران CF ناکافی است.

غلظت سرمی پایین ویتامین A علیرغم افزایش ذخایر کبدی، پیشنهاد کننده اختلال در حرکت و انتقال ویتامین از کبد می‎باشد. همچنین کاهش سطوح ویتامین D دیده شده است. این یکی از چندین عامل خطر مرتبط با کاهش محتوای معدنی استخوان مشاهده شده در بیماران CF می‌باشد.

 سطوح پایین ویتامین E با آنمی همولیتیک همراه است.

بیماران CF ممکن است در خطر کمبود ثانویه ویتامین k به دلیل استفاده طولانی مدت آنتی‎بیوتیک یا بیماری کبدی و هم چنین سوء‎جذب باشند.

دریافت مواد معدنی یا مینرال و مصرف آن بر اساس سن و جنس برآورد شود. باید به بعضی از مینرال‎ها توجه ویژه شود. به دلیل افزایش دفع در عرق، احتیاجات سدیم برای شیرخواران، کودکان و بزرگسالان مبتلا به این بیماری، افزایش می‌یابد.

هنگامی که دریافت سدیم ناکافی است بی‎حالی، تهوع و دهیدراسیون ممکن است رخ دهد. در اغلب کودکان و بزرگسالانی که رژیم معمول و غذاهای فرآوری شده می‎خورند، نمک کافی دریافت می‎شود، با این حال در بعضی شرایط ، مصرف اضافی نمک لازم است. شیرخواران به دلیل محتوای سدیم کم شیر مادر، فرمولا و غذاهای کمکی، به نمک بیشتری احتیاج دارند. کودکان و بزرگسالان طی دوره‎های تب، هوای گرم یا تقلای فیزیکی زیاد نیازمند نمک بیشتری هستند.

به طور روتین سایر مینرال‎ها مکمل یاری نمی‎شوند، اگرچه وضعیت مینرال باید بر اساس افراد ارزیابی شود. کاهش توده استخوانی در طول دوران کودکی، آغاز می‎شود و باید ارزیابی و نظارت شود. ذخایر کم آهن و سطوح پایین منیزیم در CF دیده شده است. در موارد سوء‎تغذیه متوسط تا شدید، ممکن است سطوح پلاسمایی روی، پایین باشد.

استراتژی‎های خورانش

تغییرات رژیمی بر تأمین احتیاجات تغذیه‎ای افزایش یافته CF متمرکز است. در کنار تغییرات رژیمی کافی باید رفتارهای مثبت خوردن هم محقق شود.

برای شیرخواران مبتلا به CF و خانواده‎هایشان، منافع ایمنولوژیکی و روانی- اجتماعی تغذیه با شیرمادر به خوبی ثابت شده است و باید به تغذیه با شیرمادر تشویق شود.

به منظور تأمین اهداف رشد، ممکن است مکمل یاری با فرمولای پرکالری مورد نیاز باشد.

برای کودکان و بالغین می‎توان با وعده غذایی منظم و لذت‎بخش، تکه‎های غذایی بزرگ‎تر در وعده، اسنک‎های اضافی و غذاهای انتخاب شده با دانسیته مواد مغذی بالا، دریافت را افزایش داد. غذاهای تکمیلی خانگی مثل نوشیدنی‎های غنی شده و پودینگ می‎توانند به اشخاص CF در کسب اهداف تغذیه‎ای کمک کنند.

منبع : سایت زندگی آنلاین

 


دکتر محمد رادفر
متخصص تغذیه و رژیم درمان اصفهان

جهت مشاهده صفحه اینستاگرام دکتر محمد رادفر کلیک کنید.

مطالب پیشنهادی :

نکات تغذیه برای سلامت روان

آشنایی با رژیم بدون گلوتن

خوراکی‌های ضروری در رژیم غذایی زنان

رژیم غذایی و اختلال دوقطبی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!
اجرا شده توسط: همیار وردپرس
تما حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دکتر محمد رادفر می باشد.

طراحی ، بهینه سازی سایت و سئو اصفهان توسط دیجیتال مارکتینگ کلینیک24