جــایـگـزین‌های  چـربـی

جــایـگـزین‌های  چـربـی | بهترین متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان

جــایـگـزین‌های  چـربـی

منابع اصلی چربی در رژیم غذایی، روغن‌ها و چربی‌ها، گوشت قرمز و ماکیان و لبنیات می‌باشد. مجموع این موادغذایی در رژیم‌های غذایی حدود 90 درصد دریافت چربی را شامل می‌شوند. در سال‌های اخیر میزان مصرف موادغذایی چرب به طور چشمگیری افزایش یافته است.در این نوشتار از سایت دکتر محمد رادفر متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان قصد داریم چند مورد از جــایـگـزین‌های  چـربـی را به شما معرفی کنیم.

رژیم غذایی پر چربی باعث افزایش شیوع چاقی، بیماری‌های قلبی – عروقی، فشار خون، مقاومت انسولینی و سرطان‌های خاص مانند سینه، پروستات وکولون می‌شود. طبق دستور RDA، میزان چربی مواد غذایی باید کاهش یابد و یا توسط فرایندهای معتبر ارائه‌شده با ترکیبات خاص جایگزین گردد. در سال‌های اخیر به دلیل افزایش تقاضا برای غذاهای کم‌چرب، صاحبان صنایع درصدد تولید این نوع غذاها با ظاهر و ویژگی‌های ظاهری محصولات پرچرب بر آمده و فرآورده‌های جایگزین چربی را به بازار ارائه کرده‌اند.

این محصولات و ترکیبات، ویژگی‌های حسی وکاربردی چربی‌ها را دارند. ولی از نظر شیمیایی در گروه چربی‌ها قرار نمی‌گیرند و انرژی کمتری نسبت به چربی‌ها دارند. این ترکیبات ممکن است دارای چند یا تمامی ویژگی‌های چربی‌ها باشند.

طبق نظر لوی‌یل فانیلی (1996) سه دسته جایگزین چربی  وجود دارد:

1- چربی‌های تقلیدی:

اولین مورد از جــایـگـزین‌های  چـربـی،چربی های تقلیدی هستند.این چربی‌ها باعث ایجاد حجم و احساس طعمی مشابه چربی می‌شوند.ولی کالری کمتری تولید می‌کنند؛ مانند نشاسته، سلولز، پکتین، پروتئین ودکسترین‌ها. علت کم‌کالری بودن این ترکیبات، دانسیته کالری کمتر و نیز داشتن آب زیاد می‌باشد.که این آب زیاد جایگزین چربی می‌گردد.

معمولا، این ترکیبات در غذاهایی که محتوای آب بالایی دارند. مانند سس‌ها و اسپردها، استفاده می‌شود. جایگزین‌هایی که در این گروه قرار دارند. معمولا بر پایه کربوهیدرات و پروتئین هستند.که از دانه‌ها و غلات و سلولز تهیه شده و در انواع فرآورده‌های لبنی، دسر‌های منجمد، سس‌های سالاد، گوشت‌های فرآوری شده، فرآورده‌های قنادی، اسپردها وآدامس کاربرد دارند؛ ولی برای استفاده در غذاهای سرخ‌شدنی مناسب نمی‌باشند.زیرا در حرارت‌های بالا تجزیه می‌شوند.

معمول‌ترین آنها دکسترین‌ها و نشاسته‌های اصلاح‌شده است.که آب را جذب می‌کنند و تشکیل ژل می‌دهند و این ژل باعث ایجاد بافت و احساس طعم مشابه چربی‌ها می‌شود. در برخی از فرآورده‌ها قسمتی یا تمامی چربی موجود در ماده غذایی را با این نوع ترکیبات کربوهیدراته جایگزین می‌کنند. زیرا این ترکیبات توانایی ایجاد اتصال با آب را دارند و گاهی تا سه برابر وزن خود، آب موجود در ماده غذایی را باند کرده و حالت ژل مشابه بافت چربی ایجاد می‌کنند.


مطالب پیشنهادی :

دیابت در کمین چاق‌ها


صمغ‌ها در فرآورده‌های قنادی و سس‌های سالاد استفاده می‌شوند.زیرا به عنوان پایدار‌کننده و غلظت‌دهنده هم مورد استفاده قرار می‌گیرند.و با حفظ رطوبت باعث کاهش چربی محصول می‌شوند. پلی دکستروز یک پلی مر گلوکز است که در برابر آنزیم‌های هضمی مقاوم بوده و حدود 1 کیلوکالری انرژی تولید می‌کند و زمانی که به حالت هیدراته باشد و آب جذب کند، تشکیل ژل‌هایی می‌دهد که برخی از ویژگی‌های کاربردی چربی را دارد.

گروه دیگر از این دسته جایگزین‌های چربی، ترکیبات پروتئینی می‌باشند. این ترکیبات معمولا از پروتئین شیر، آب پنیر یا تخم مرغ ساخته می‌شوند و حدود 1 تا 4 کیلو کالری انرژی دارند. این نوع جایگزین‌ها برای فرآورده‌های سرخ‌کردنی مناسب نیستند، ولی می‌توان از آنها در بستنی‌های بدون چربی و دسر‌های منجمد، کره‌های کم‌چرب پنیر کم‌چرب، ماست و فرآورده‌های قنادی کم‌چرب، سس سالاد و مارگارین و انواع مایونز استفاده کرد

2- چربی‌های کم‌کالری:

دسته دوم از جانشین‌های چربی، چربی‌های کم‌کالری می‌باشند. در این ترکیبات، تری آسیل گلیسرول‌های حاوی اسیدهای چرب کوتاه و بلندزنجیر وجود دارند و خواص حسی مشابه چربی‌های عادی منتها با محتوای انرژی کمتر ایجاد می‌کنند. این گروه چربی‌ها حقیقی هستند، ولی کالری کمتری دارند. یک مثال از این مورد؛ سالاتریم است که از روغن سویا وکانولا تولید می‌شود و حاوی اسیدهای چرب خیلی بلندزنجیر و خیلی کوتاه‌زنجیر بوده، به خوبی جذب نمی‌شود و حدود 5 کالری انرژی دارد. از سالاتریم برای کاهش چربی در فرآورده‌های نانوایی، قنادی و لبنی استفاده می‌شود.

مثال دیگر، کاپرنین می‌باشد که حاوی اسیدهای چرب بسیار بلندزنجیر و قسمتی اسیدهای چرب با زنجیره متوسط و حاوی 5 کیلوکالری انرژی است. این ترکیب جایگزین خوبی برای کره کاکائو می‌باشد و می‌توان از آن در صنایع قنادی استفاده کرد. این ترکیب برای مصارف سرخ‌کردنی مناسب نیست.

جــایـگـزین‌های  چـربـی | بهترین متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان

3- چربی‌های بدلی:

آخرین دسته از جــایـگـزین‌های  چـربـی، چربی‌های بدلی هستند. یک مثال این ترکیبات اولسترا می‌باشد. تمامی چربی‌های رژیمی به شکل تری گلیسرید وجود دارند؛ یعنی دارای کروبوهیدرات (گلیسرول) با 3 اسید چرب می‌باشند؛ ولی در اولسترا به جای مولکول گلیسرول یک مولکول قندی بزرگ‌تر (ساکارز ) و 8-6 مولکول اسید چرب به جای 3 اسید چرب می‌باشد. این نوع جایگزین می‌تواند به فرم مایع یا جامد وجود داشته باشد و هضم و جذب هم نمی‌شود؛ زیرا مولکول آن بسیار بزرگ‌تر از آن است که قادر به جذب شدن باشد.

برای مثال، یک اونس چیپس تهیه‌شده با اولسترا هیچ‌گونه چربی ندارد و فقط حاوی 7 کالری انرژی است؛ ولی یک اونس چیپس تهیه‌شده با روغن معمولی حاوی 10 گرم چربی و160 کالری انرژی است. استفاده از آن برای جایگزین کردن چربی در طیف وسیعی از مواد غذایی از جمله روغن‌ها، بستنی، سس سالاد و پنیر امکان‌پذیر است؛ ولی در حال حاضر FDA، مجوز استفاده از آن را در تولید چیپس و کراکر صادر نموده است. مطالعات نشان داده‌اند که اولسترا در دستگاه گوارش می‌شکند و جذب نمی‌گردد و باعث نواقص جنینی ویروز سرطان هم نمی شود؛ ولی بر جذب ویتامین‌های محلول در چربی تاثیر می‌‌گذارد و غذاهایی که با اولسترا تهیه می‌شوند، باید با این ویتامین‌ها غنی‌سازی شوند.


صفحه اینستاگرام دکتر محمد رادفر متخصص تغذیه و رژیم درمان اصفهان


مطالب پیشنهادی :

داروهای لاغری اینستاگرامی

بهترین زمان برای شام خوردن

تغذیه در دوران نوجوانی

تأثیر ژن‌های فردی بر متابولیسم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!
اجرا شده توسط: همیار وردپرس
تما حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دکتر محمد رادفر می باشد.

طراحی ، بهینه سازی سایت و سئو اصفهان توسط دیجیتال مارکتینگ کلینیک24